Tokluk Kan Şekeri 500 mg/dL'nin Sağlık Açısından Riskleri
500 mg/dL gibi çok yüksek bir tokluk kan şekeri değeri, diyabetin (şeker hastalığının) kontrol altında olmadığının ciddi bir göstergesidir ve acil tıbbi müdahale gerektiren, hayatı tehdit edebilen durumlara yol açabilir. Bu değerin sağlık açısından başlıca riskleri şunlardır:
- Diyabetik Ketoasidoz (DKA): Özellikle Tip 1 diyabet hastalarında görülen bu durum, vücut enerji için yağ yakmaya başladığında ortaya çıkar. Bu süreç, kanda keton adı verilen asidik maddelerin birikmesine neden olur. Belirtileri arasında; aşırı susama, sık idrara çıkma, mide bulantısı, kusma, karın ağrısı, hızlı nefes alıp verme, zihinsel bulanıklık ve koma bulunur. Acil tedavi edilmezse ölümcül olabilir.
- Hiperglisemik Hiperosmolar Durum (HHS): Daha çok Tip 2 diyabetli, genellikle yaşlı bireylerde görülen bu durum, kan şekerinin aşırı yükselmesi sonucu vücudun aşırı su kaybetmesiyle karakterizedir. Çok yüksek kan şekeri (genellikle 600 mg/dL'nin üzerinde), aşırı dehidrasyon (sıvı kaybı), bilinç bulanıklığı, nöbetler ve koma ile sonuçlanabilir. HHS de acil tıbbi müdahale gerektiren ciddi bir durumdur.
- Kardiyovasküler Sorunlar: Tek seferlik yüksek bir değer bile damarlara zarar verebilir, ancak sürekli yüksek kan şekeri, uzun vadede kalp krizi, inme (felç) ve yüksek tansiyon riskini önemli ölçüde artırır.
- Sinir Hasarı (Nöropati): Yüksek kan şekeri, sinirleri besleyen küçük damarlara zarar vererek ellerde ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma, yanma hissi veya şiddetli ağrılara neden olabilir. Otonom sinir sistemi etkilenirse sindirim problemleri (gastroparezi), cinsel işlev bozuklukları veya kalp atış hızı anormallikleri ortaya çıkabilir.
- Böbrek Hasarı (Nefropati): Böbrekler, yüksek kan şekerinin neden olduğu hasara karşı çok hassastır. Zamanla böbreklerin süzme kapasitesi bozulur ve bu da böbrek yetmezliğine kadar gidebilen ciddi sorunlara yol açar.
- Göz Hasarı (Retinopati): Gözün arkasındaki ışığa duyarlı doku olan retinadaki küçük damarlar hasar görebilir. Bu, bulanık görme, görme kaybı ve sonunda körlükle sonuçlanabilir.
- Ayak Problemleri ve Enfeksiyonlar: Sinir hasarı ve zayıf kan dolaşımı nedeniyle ayaklardaki küçük kesikler veya yaralar hızla ciddi enfeksiyonlara, ülserlere (yaralara) dönüşebilir ve kangren riski taşır. Bu durum bazen ampütasyona (uzvun kesilmesine) kadar varabilen sonuçlar doğurabilir.
- Cilt ve Ağız Sağlığı Sorunları: Yüksek kan şekeri, bakteriyel ve mantar enfeksiyonlarına karşı vücut direncini düşürür. Ciltte kaşıntılı enfeksiyonlar ve ağızda pamukçuk gibi mantar enfeksiyonları daha sık görülür.
Sonuç ve Acil Durum:
Tokluk kan şekerinin 500 mg/dL ölçülmesi, derhal bir sağlık kuruluşuna başvurulmasını veya acil servisin aranmasını gerektiren tıbbi bir acil durumdur. Bu değer, mevcut diyabet tedavi planının (ilaçlar, diyet, egzersiz) yeniden gözden geçirilmesi ve düzenlenmesi gerektiğinin açık bir işaretidir. Erken müdahale, yukarıda sayılan ciddi ve kalıcı komplikasyonların önlenmesi için hayati önem taşır. |