Şeker Hastalığı İğnesi (İnsülin Enjeksiyonu) Nasıl Uygulanır?
Şeker hastalığı (diyabet), özellikle Tip 1 diyabette ve bazı Tip 2 diyabet vakalarında insülin iğnesi kullanımını gerektirebilir. İnsülin enjeksiyonu doğru şekilde uygulanmadığında etkinliği azalabilir veya istenmeyen yan etkiler ortaya çıkabilir. İşte güvenli ve etkili bir insülin enjeksiyonu için adım adım rehber:
1. Hazırlık Aşaması
- Ellerinizi sabun ve su ile en az 20 saniye ovarak yıkayın.
- Kullanacağınız insülin flakonunu veya kalemi kontrol edin: Son kullanma tarihine bakın, rengi veya berraklığı değişmişse kullanmayın (bazı insülinler bulanık olabilir, prospektüs bilgilerine dikkat edin).
- İnsülin oda sıcaklığında saklanmıyorsa, enjeksiyondan yaklaşık 30 dakika önce buzdolabından çıkarın (soğuk insülin enjeksiyonu ağrılı olabilir).
- Gerekli malzemeleri hazırlayın: İnsülin flakonu/kalemi, enjeksiyon için iğne ucu (steril), alkollü pamuk veya temizleme pedi, atık iğne kutusu.
2. İnsülin Dozunun Hazırlanması
- İnsülin flakonu kullanıyorsanız, flakonu avuç içinde yavaşça yuvarlayarak karıştırın (şiddetli çalkalamayın).
- İğne ucunu taktığınız enjektörle, doktorunuzun önerdiği dozu enjektöre çekin. Enjektörde hava kabarcığı kalmadığından emin olmak için enjektörü hafifçe vurup havayı dışarı atın.
- İnsülin kalemi kullanıyorsanız, yeni bir iğne ucu takın ve kalemde hava varsa 1-2 ünite insülini boşa akıtarak (prime işlemi) iğneden insülin damlası geldiğinden emin olun.
3. Enjeksiyon Bölgesinin Seçilmesi ve Hazırlanması
- Enjeksiyon için uygun bölgeler: Karın (göbek deliğinden 5 cm uzak), uylukların üst dış kısmı, kalçaların üst kısmı veya kolların üst arka kısmı.
- Enjeksiyon bölgelerini dönüşümlü kullanın; aynı bölgeye ardışık enjeksiyon yapmamaya özen gösterin (lipohipertrofi – yağ dokusu kalınlaşması riskini azaltmak için).
- Enjeksiyon bölgesini alkollü pamukla silin ve tamamen kurumasını bekleyin.
4. Enjeksiyonun Yapılması
- Deriyi iki parmağınızla hafifçe sıkıştırarak kıstırın (özellikle ince derili veya zayıf bireylerde).
- İğneyi deriye 90 derece açıyla (eğer çok zayıfsanız veya çocuksanız 45 derece de olabilir) hızlı ve kararlı bir şekilde batırın.
- Enjektörün pistonunu yavaşça iterek insülini enjekte edin. İnsülin kalemi kullanıyorsanız, dozu ayarlayıp düğmeye basın ve iğnenin deride kalma süresine dikkat edin (genellikle 5-10 saniye).
- İğneyi aynı açıyla çıkarın ve enjeksiyon bölgesine hafifçe bastırmayın veya ovmayın.
5. Son İşlemler
- Kullanılan iğne ucunu çıkarıp atık iğne kutusuna atın; asla çöpe veya normal atığa atmayın.
- Enjeksiyon saatini, dozunu ve bölgesini diyabet takip defterinize veya uygulamanıza kaydedin.
- İnsülin flakonu veya kalemini talimatlara uygun şekilde saklayın (açılmamış olanlar buzdolabında, kullanımda olanlar oda sıcaklığında).
Önemli Uyarılar ve İpuçları
- Enjeksiyon tekniğinizi periyodik olarak bir sağlık profesyoneli (diyabet hemşiresi veya doktor) ile gözden geçirin.
- Enjeksiyon sonrası hipoglisemi (düşük kan şekeri) belirtilerine karşı dikkatli olun; terleme, titreme, baş dönmesi gibi semptomlar hissederseniz kan şekerinizi ölçün ve gerekiyorsa hızlı etkili karbonhidrat alın.
- Enjeksiyon bölgesinde kızarıklık, şişme, ağrı veya morarma olursa ve bu durum devam ederse doktorunuza danışın.
- İnsülin dozlarınızı asla kendi başınıza değiştirmeyin; her zaman doktorunuzun veya diyabet ekibinizin önerilerine uyun.
Bu talimatlar genel bilgilerdir; bireysel ihtiyaçlarınız ve kullandığınız insülin türüne göre değişiklik gösterebilir. En doğru ve kişiselleştirilmiş uygulama için mutlaka sağlık uzmanınızdan eğitim alın ve talimatlarına uyun. |